Travma Sonrası Yaşanan Güçlükler

Travma Sonrasında Görülebilen Belirtiler Yeniden yaşantılama belirtileri: * Travmatik olayla ilgili istemsiz ve tekrarlayıcı anıların ortaya çıkması * Olayla ilişkili kabuslar * Olayı yeniden yaşıyormuş gibi hissetme * Travmayı hatırlatan uyaranlarla karşılaşıldığında yoğun psikolojik veya fiziksel tepki verme Kaçınma belirtileri: * Travmayı hatırlatan kişi, yer, durum veya konuşmalardan kaçınma * Olay hakkında düşünmekten veya konuşmaktan kaçınma * Travmayla ilişkili duygulardan uzaklaşmaya çalışma Duygu ve düşüncelerde değişiklikler: * Sürekli tetikte veya güvensiz hissetme * Kendisi, diğer insanlar veya dünya hakkında olumsuz düşüncelerin artması * Suçluluk veya utanç duyguları * Duygusal olarak uzaklaşma veya hissizlik * İlgi ve keyif veren etkinliklerde azalma * İnsanlara güvenmekte zorlanma Uyarılmışlık ve tepkisellik belirtileri: * İrkilme tepkisinin artması * Uyku problemleri * Konsantrasyon güçlükleri * Huzursuzluk veya sürekli tetikte olma * Öfke ve irritabilitede artış * Dikkatsiz veya riskli davranışlarda artış Travma Sonrası Güçlükler Neden Ortaya Çıkabilir? Travma sonrasında ortaya çıkan psikolojik tepkiler; olayın niteliği ve şiddeti, kişinin travma öncesindeki psikolojik durumu, önceki yaşam deneyimleri, baş etme biçimleri ve sosyal destek kaynakları gibi birçok faktörden etkilenebilir. Bazı bireylerde belirtiler zaman içerisinde azalırken bazı kişilerde daha uzun süre devam ederek kişilerarası ilişkiler, akademik veya mesleki yaşam ve günlük işlevsellik üzerinde belirgin güçlükler oluşturabilir. Bu nedenle belirtilerin kişinin yaşamındaki etkisinin değerlendirilmesi önemlidir. Psikolojik Danışma Sürecinde Psikolojik danışma sürecinde öncelikle travma sonrası ortaya çıkan belirtiler ve bunların günlük yaşam üzerindeki etkileri değerlendirilir. Kişinin güvenlik algısının ve mevcut baş etme kaynaklarının güçlendirilmesi, travma ile ilişkili düşünce ve duyguların ele alınması ve kaçınma davranışlarının işlevsel biçimde değerlendirilmesi üzerinde çalışılabilir. Bireyin ihtiyaçlarına ve klinik değerlendirmeye göre bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve travma odaklı psikoterapi yaklaşımlarından yararlanılabilir. Travmatik anının doğrudan ele alınmasının uygun olup olmadığı, kişinin mevcut belirtileri ve terapi sürecine hazır oluşu dikkate alınarak değerlendirilir. Amaç travmatik deneyimi unutturmak değil; kişinin travmanın yaşamındaki etkilerini anlamlandırmasına, travma sonrasında ortaya çıkan belirtilerle baş etmesine ve günlük yaşamındaki işlevselliğini yeniden geliştirmesine destek olmaktır. Belirtilerin yoğun, kalıcı veya kişinin işlevselliğini belirgin biçimde etkilediği durumlarda psikiyatri değerlendirmesiyle birlikte multidisipliner bir yaklaşım gerekebilir.